noscript image for google
Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image
Previous Next
Γονιμότητα - Στειρότητα
Η Διαδικασία της γονιμοποίησης 
 
Τι είναι η γονιμοποίηση;

H λειτουργία της γονιμοποίησης

Μετά την εξσπερμάτωση στον κόλπο της γυναίκας, τα σπερματοζωάρια, κινούνται κολυμπώντας κυριολεκτικά προς στον τράχηλο της μήτρας, την ενδομητρική κοιλότητα και φτάνουν στον τελευταίο τους προορισμό τις σάλπιγγες. 

Μέσα στις σάλπιγγες, τα σπερματοζωάρια, πολιορκούν το ωάριο και προσπαθούν να το διαπεράσουν, ώσπου ένα από όλα κατορθώνει να τρυπήσει το περίβλημά του και να το γονιμοποιήσει. 

Η συνένωση του ωαρίου με το σπερματοζωάριο έχει αποτέλεσμα το σχηματισμό ενός νέου κυττάρου, που το ονομάζουμε  ζυγώτη, δηλαδή το γονιμοποιημένο ωάριο.
 
Μετά τη γονιμοποίηση ο μονοκύτταρος ζυγώτης αρχίζει να πολλαπλασιάζεται με γεωμετρική πρόοδο (1,2,4,8,16 κοκ.) και γίνεται βλαστίδιο. Σε 3 - 4 μέρες φτάνει στη μήτρα και εμφυτεύεται στο τοίχωμά της.

Ο γεννητικός κύκλος
 
Κάθε μήνα, όταν η γυναίκα είναι γόνιμη, η υπόφυση (ο μικρός αδένας στη βάση του εγκεφάλου) εκκρίνει μια ορμόνη, που ονομάζουμε θυλακιοτρόπο ορμόνη (FSΗ) και την ωχρινοτρόπο ορμόνη (LΗ), που ρυθμίζουν το γεννητικό της κύκλο. 

Τα ωάρια βρίσκονται μέσα στα ωοθυλάκια, όπου ωριμάζουν. Όταν το επίπεδο της ορμόνης FSΗ και της ορμόνης LΗ ανέβει όσο χρειάζεται, το ωοθυλάκιο σπάει και απελευθερώνει ένα ωάριο, που κινείται προς τη σάλπιγγα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ωορρηξία.

Το ωάριο, φεύγοντας από την ωοθήκη, μπαίνει μέσα στη σάλπιγγα και περιμένει να συναντήσει τα σπερματοζωάριο και να γονιμοποιηθεί.

Μετά τη γονιμοποίησή του το ωάριο, κατευθύνεται προς τη μήτρα, εμφυτεύεται στο τοίχωμά της  και
αναπτύσσεται σε έμβρυο (εγκυμοσύνη).

Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, αποβάλλεται μαζί με την εμμηνορρυσία (περίοδο).

Αγόρι ή κορίτσι
 
Το φύλο του μωρού καθορίζεται από το χρωμόσωμα του φύλου του σπερματοζωαρίου. Τα ωάρια της γυναίκας περιέχουν μόνο χρωμοσώματα "Χ" (θηλυκά), ενώ τα σπερματοζωάρια χρωμοσώματα "Χ" ή "Υ" (αρσενικά). Το αγόρι γεννιέται όταν το ωάριο γονιμοποιείται από σπερματοζωάριο με χρωμόσωμα "Υ" (“ΧΥ”), ενώ το κορίτσι όταν το ωάριο ενώνεται με ένα σπερματοζωάριο που περιέχει χρωμόσωμα "Χ" (“XX”).

Δίδυμα
 
Κατά τη φάση της ωορρηξίας, μερικές φορές η ωοθήκη απελευθερώνει 2 ή και περισσότερα ωάρια ταυτόχρονα. Αν αυτά τα ωάρια γονιμοποιηθούν από αντίστοιχα σπερματοζωάρια, θα δημιουργηθούν δύο ή περισσότερα έμβρυα. 

Επειδή προέρχονται από δύο - τρία ωάρια ονομάζονται διωογενή, δίδυμα ή τρίδυμα έμβρυα, που είναι διαφορετικά μεταξύ τους και έχουν το καθένα τον δικό του εμβρυικό σάκο και πλακούντα. 

Όταν ένα και το αυτό γονιμοποιημένο ωάριο διαχωριστεί σε δύο ωάρια, γεννιούνται τα μονοωγενή δίδυμα, που είναι ίδια και απαράλλακτα μεταξύ τους και έχουν κοινό σάκο και κοινό πλακούντα.
 
Εξυπακούεται ότι τα μονοωογενή δίδυμα είναι πάντοτε ζυγός αριθμός, δηλαδή δεν υπάρχουν τρίδυμα ή
πεντάδυμα, εκτός αν ένα από αυτά, στη διάρκεια της ενδομήτριας ζωής σταματήσει να ζει.
 
Η Γενετική Συμβουλή

Τι είναι η Γενετική συμβουλή
Γενετική συμβουλή είναι ό,τι πρέπει να κανει η γυναίκα ή ο άνδρας, ή το ζευγάρι πριν από κάθε νέα εγκυμοσύνη. Ποιά ζευγάρια χρειάζονται γενετική συμβουλή και πότε.
 
Γενετική συμβουλή χρειάζονται τα ζευγάρια:
 
1. Που τους έχει προταθεί προγεννητικός έλεγχος με τροφοβλάστη ή αμνιοπαρακέντηση ή άλλη επεμβατική εξέταση. Αυτές οι εξετάσεις προτείνονται συνήθως όταν η μητέρα είναι πάνω από 35 ετών ή κάτω από 16 ή ο σύζυγος είναι μεγαλύτερος των 52 ετών.
2. Όταν υπάρχουν ενδεικτικά αποτελέσματα από άλλες εξετάσεις, όπως είναι το PAPP-A, to Α- τεστ ή το υπερηχογράφημα. Στη γενετική συμβουλή το ζευγάρι ενημερώνεται για τα πλεονεκτήματα καθώς και για τους πιθανούς κινδύνους των εξετάσεων αυτών.
3. Που έχουν ήδη γεννήσει παιδί ή είχαν προηγούμενη εγκυμοσύνη με κάποια γενετική ανωμαλία.
4. Που έχουν πάνω από τρεις αποβολές, ιδιαίτερα εάν αυτές ήταν στο πρώτο τρίμηνο.
5. Που έχουν αυτοί ή κάποιο μέλος της ευρύτερης οικογένειάς τους ιστορικό διανοητικής καθυστέρησης ή άλλου κληρονομικού νοσήματος, όπως είναι Μεσογειακή αναιμία.
6. Με συγγένεια ή πιθανή συγγένεια μεταξύ τους.
7. Όταν έχει εκτεθεί η μέλλουσα μητέρα σε φάρμακα ή λοιμώξεις, όπως η ερυθρά, το τοξόπλασμα και ο κυτταρομεγαλοϊός, στη διάρκεια της εκυμοσύνης, ιδιαίτερα στο 1ο τρίμηνο.
 
Η Συμμετοχή της γυναίκας στη γονιμοποίηση

Η συμμετοχή της γυναίκας
 
Τα όργανα της γυναίκας, που εξασφαλίζουν την παραγωγή ωαρίων και τη μετακίνησή τους για να γονιμοποιηθούν, όπως άλλωστε και την τροφοδοσία του ωού, βρίσκονται όλα μέσα στη λεκάνη.
 
Ο γεννητικός κύκλος
 
Τόσο η ωορρηξία όσο και η παραγωγή ορμονών από την ωοθήκη είναι διαδικασίες που επαναλαμβάνονται κάθε μήνα και ονομάζονται γεννητικός κύκλος. Βασίζεται στις αλλαγές ανάπτυξης των θηλυκών γεννητικών κυττάρων, τα οποία παράγουν ωάρια. Οταν η γυναίκα έρχεται στον κόσμο, στις ωοθήκες της υπάρχει ένα μεγάλο απόθεμα γεννητικών κυττάρων. Κάθε ωοθήκη περιέχει γύρω στα τρία με τέσσερα εκατομμύρια, αν και ο αριθμός ποικίλλει από άτομο σε άτομο. Από τα κύτταρα αυτά λιγότερα από 1% προορίζονται για την ωρίμανση και την ωορρηξία στα 35 περίπου γόνιμα χρόνια στη ζωή μιας γυναίκας. Τα υπόλοιπα καταστρέφονται, σε μια διαδικασία που αρχίζει πριν από τη γέννησή της και συνεχίζει έως την εμμηνόπαυση, όταν το απόθεμα των γεννητικών κυττάρων έχει σχεδόν εξαντληθεί.
 
Κάθε μήνα, ορισμένα από τα γεννητικά κύτταρα περιβάλλονται από ορισμένα άλλα, που σχηματίζουν σφαιρικά μορφώματα, τα ωοθυλάκια. Ο μηχανισμός που προκαλεί μία φορά το μήνα την ωρίμανση των ωοθυλακίων είναι άγνωστος, αλλά με την ηλικία γίνεται λιγότερο αποτελεσματικός. Στην αρχή του γεννητικού κύκλου αρκετά ωοθυλάκια αρχίζουν να ωριμάζουν με την επίδραση της θυλακιοτρόπου ορμόνης (FSΗ), που εκκρίνεται από την υπόφυση. Ωστόσο, ένα μόνο (ή δύο) αναπτύσσεται πλήρως και τα άλλα εκφυλίζονται.

Το ωοθυλάκιο, που αναπτύσσεται προοδευτικά, ωριμάζει τις δύο πρώτες εβδομάδες του γεννητικού κύκλου. Το ώριμο ωοθυλάκιο ονομάζεται "Γραφφιανό" και έχει διάμετρο 10 με 30 χιλιοστά, είναι δηλαδή χίλιες φορές μεγαλύτερο από το αρχικό ωοθυλάκιο, από το οποίο προήλθε. Οταν το ωοθυλάκιο ωριμάζει στην επιφάνεια της ωοθήκης, η ωχρινοτρόπος ορμόνη (LΗ) που εκκρίνεται από την υπόφυση, προκαλεί τη ρήξη του. Καθώς ανοίγει, απελευθερώνει ένα ωάριο. Μικροσκοπικές προεκβολές σαν φούντες, οι κροσσοί, που βρίσκονται στην άκρη κάθε σάλπιγγας και κοντά στην επιφάνεια της ωοθήκης, ωθούν το απελευθερωμένο ωάριο σε μία από τις δύο σάλπιγγες. Οι συσπάσεις των μυών των σαλπίγγων βοηθούν το ωάριο στο "ταξίδι" του μέσα στη σάλπιγγα προς την κατεύθυνση της μήτρας, όπου θα περιμένει να γονιμοποιηθεί από ένα σπερματοζωάριο. Μετά την ωορρηξία το ωοθυλάκιο που αδειάζει ονομάζεται ωχρό σωμάτιο. Το χρώμα του είναι κίτρινο και αρχίζει να παράγει μια γεννητική ορμόνη, την προγεστερόνη.

Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, αρχίζει να εκφυλίζεται και μέσα στους επόμενους μήνες μεταμορφώνεται σε μια άμορφη άσπρη μάζα, που ονομάζεται λευκό σωμάτιο. Η πρώτη ημέρα του κύκλου συμπίπτει με την πρώτη ημέρα της εμμήνου ρύσεως, ενώ στην ωοθήκη παράγεται μικρή ποσότητα οιστρογόνων, που προοδευτικά αυξάνουν και φτάνουν στο ζενίθ τους ακριβώς πριν από την ωορρηξία, δηλαδή 14 ημέρες μετά την πρώτη ημέρα της εμμηνορρυσίας. Με την απελευθέρωση του ωαρίου το άδειο ωοθυλάκιο, το ωχρό σωμάτιο, αρχίζει να εκκρίνει προγεστερόνη, που φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο μερικές ημέρες πριν από την εμφάνιση της περιόδου. Η μέση χρονική διάρκεια του γεννητικού κύκλου είναι 28 ημέρες, αλλά μπορεί να κυμαίνεται ανάμεσα στις 26 με 33 ημέρες. Το πρώτο μισό του κύκλου πριν από την ωορρηξία ονομάζεται οιστρογονική φάση του κύκλου και το δεύτερο μισό μετά την ωορρηξία, προγεστερονική φάση. Στη διάρκεια του δεύτερου μισού της προγεστερονικής φάσης παρατηρείται έκκριση μικρής ποσότητος οιστρογόνων, που σταματά μερικές ημέρες πριν από την έμμηνο ρύση.

Η απότομη μείωση των θηλυκών ορμονών έχει ως αποτέλεσμα την αποβολή του ενδομητρίου και του αίματος, Το αίμα βγαίνει,, γιατί το ενδομήτριο βρίσκεται στη φάση της απόπτωσης. Στο δεύτερο μισό του κύκλου (στην προγεστερονική φάση), το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας που υπερτράφη και γέμισε με αδένες για να υποδεχθεί το γονιμοποιημένο ωάριο αποβάλλεται, αν δεν πραγματοποιηθεί σύλληψη. Η έμμηνος ρύση έχει, λοιπόν, δύο λειτουργίες. Διώχνει από το σώμα τα κομμάτια του διαλυμένου ενδομητρίου που είναι άχρηστο, αφού δεν υπάρχει εγκυμοσύνη, και προετοιμάζει τον οργανισμό για έναν καινούριο κύκλο, στην περίπτωση που η γυναίκα μείνει τον επόμενο μήνα έγκυος.
 
Ορμονικές αλλαγές στο σώμα
 
Στο πρώτο μισό του γεννητικού κύκλου, η παραγωγή οιστρογόνων αναζωογονεί το σώμα. Τα μαλλιά διατηρούνται σε καλή κατάσταση, η επιδερμίδα λάμπει και το ηθικό ανεβαίνει. Τα κολπικά υγρά είναι διαυγή, αραιά και σχεδόν άοσμα. Στο δεύτερο μισό, η προγεστερόνη κάνει αισθητή την παρουσία της. Το στήθος μεγαλώνει, βαραίνει και γίνεται πιο ευαίσθητο. Μπορεί να εμφανιστούν στίγματα και τα κολπικά υγρά γίνονται παχύρρευστα, κολλώδη και αναδίνουν μια οσμή ψαριού. Αλλες αλλαγές που οφείλονται στην παραγωγή προγεστερόνης περιλαμβάνουν και την κατακράτηση ούρων. Η γυναίκα αισθάνεται φουσκωμένη, ενώ το πρόσωπο και τα χέρια της πρήζονται. Η μέση της χοντραίνει, έχει πονοκέφαλο και πόνους στην κοιλιά. Η διάθεσή της αλλάζει πολύ. Μπορεί να γίνει πιο ευέξαπτη και ευσυγκίνητη, να χάσει εύκολα την ψυχραιμία της, να κλάψει με το παραμικρό ή να νιώθει κατάθλιψη, η οποία μπορεί να της γεννήσει ακόμα και συναισθήματα βίας ή αυτοκαταστροφής.
 
Η μήτρα
 
Οταν η γυναίκα δεν είναι έγκυος, η μήτρα είναι επίπεδη και ζυγίζει 50 με 100 γραμμάρια περίπου, έχει ύψος οκτώ εκατοστά, φάρδος πέντε εκατοστά και πάχος τρία εκατοστά.
Η μήτρα είναι ένα όργανο που μοιάζει με ανάποδο αχλάδι. Η κάτω άκρη της είναι στενή και προβάλλεται στον κόλπο. Τα δύο τρίτα της επάνω πλευράς αποτελούν το σώμα της μήτρας και το τμήμα του σώματος επάνω από τους συνδέσμους με τις σάλπιγγες ονομάζεται πυθμένας. Οι δύο επάνω γωνίες επικοινωνούν με τους αυλούς των σαλπίγγων, ενώ η κάτω αιχμή του ανάποδου αχλαδιού μακραίνει και συνεχίζει προς τον τράχηλο της μήτρας. Οταν η γυναίκα δεν είναι έγκυος, η μήτρα είναι επίπεδη και ζυγίζει 50 με 100 γραμμάρια περίπου, έχει ύψος οκτώ εκατοστά, φάρδος πέντε εκατοστά και πάχος τρία εκατοστά.
Τα εσωτερικά της τοιχώματα αποτελούνται από μυς ή μυομήτριο. Η μήτρα γέρνει ελαφρά προς τη δεξιά πλευρά, ενώ όταν τη βλέπουμε οπό το πλάι γέρνει ελαφρά προς τα εμπρός και το ανώτερο μέρος της ακουμπά στην ουροδόχο κύστη. Η θέση της μήτρας επηρεάζεται από την ουροδόχο κύστη και το ορθόν έντερο. Φυσιολογικά, όταν μια γυναίκα στέκεται όρθια, ο τράχηλος της μήτρας βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τα μπροστινά πυελικά οστά. Οταν όμως εξασθενήσουν οι πυελικοί μύες, η μήτρα πέφτει κάτω από αυτό το επίπεδο. Το μυομήτριο αποτελείται από μυϊκές ίνες, που χωρίζονται με συνδετικό ιστό και είναι διατεταγμένες είτε κατά μήκος είτε κατά τρόπο κυκλικό. Η κοιλότητα της μήτρας είναι ντυμένη από μέσα με βλεννογόνο, το ενδομήτριο, που το πάχος του ποικίλλει κατά τη διάρκεια του γεννητικού κύκλου. Το ενδομήτριο βρίσκεται επάνω από το μυομήτριο, ώστε οι άκρες των αδένων του ενδομητρίου να ακουμπούν στους μυς που βρίσκονται από κάτω.
 
Οι ωοθήκες
 
Οι ωοθήκες διαδραματίζουν σημαντικότατο ρόλο στην αναπαραγωγή.
Οι ωοθήκες, τα όργανα που παράγουν τα ωάρια, είναι δύο αδένες σε σχήμα ωοειδές, που έχουν μήκος τέσσερα εκατοστά περίπου και πλάτος 1 1/4 εκατοστά. Το χρώμα τους είναι άσπρο μαργαρώδες και η επιφάνειά τους ανώμαλη, γεμάτη άσπρες ουλές. Η θέση τους στη λεκάνη δεν είναι σταθερή. Στις γυναίκες που δεν έχουν γεννήσει, βρίσκονται στα πλάγια τοιχώματα κάτω από τις σάλπιγγες, με τους άξονες τους κάθετους και τις εσωτερικές πλευρές τους στραμμένες προς την πυελική κοιλότητα.
Οι ωοθήκες στηρίζονται σε τρία σημεία με συνδέσμους. Κάθε ωοθήκη αποτελείται από δύο στρώματα: τη φλοιώδη περιφερειακή ζώνη, που περιέχει όλα τα ανώριμα ωάρια και την κεντρική, που είναι πλούσια σε αιμοφόρα αγγεία και τρέφει τον αδένα. Τα όρια ανάμεσα στις δυο ζώνες είναι ακαθόριστα. Οι ωοθήκες διαδραματίζουν σημαντικότατο ρόλο στην αναπαραγωγή και εκτελούν δύο λειτουργίες στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους: την παραγωγή ωαρίων και την παραγωγή σεξουαλικών ορμονών. Οι λειτουργίες ρυθμίζονται από δύο κέντρα στον εγκέφαλο: τον υποθάλαμο και την αδενοΰπόφυση. Η μήτρα είναι επίσης ένα ακόμα πεδίο δράσης για τις γεννητικές ορμόνες και την ωορρηξία μπορεί να ακολουθήσει η εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στη μητρική κοιλότητα.
 
Το ωάριο
 
Η γονιμοποίηση προκύπτει από τη συνένωση του ωαρίου και του σπερματοζωαρίου.
Ωορρηξία έχουμε στα μέσα κάθε γεννητικού κύκλου και αντιπροσωπεύει τη συμμετοχή της μητέρας στη δημιουργία του μωρού της. Ωστόσο, ένα παιδί δεν είναι απλά και μόνο το σύνολο των πατρικών και μητρικών χρωμοσωμάτων. Εκείνα που κληρονομεί κατά τη γονιμοποίηση μοιάζουν αλλά δεν είναι απαράλλακτα με του πατέρα του. Οταν παράγεται ένα ωάριο, η γενετική δομή του χρωμοσώματος από τα κύτταρα της μητέρας επανασχηματίζεται, έτσι ώστε τα χρωμοσώματα του ωαρίου να είναι ανόμοια με τα αντίστοιχα στους ιστούς της μητέρας. Η γονιμοποίηση προκύπτει από τη συνένωση του ωαρίου και του σπερματοζωαρίου. Επομένως, για να διατηρηθεί ο ίδιος αριθμός χρωμοσωμάτων στα κύτταρα, ο αριθμός τους στο ωάριο μειώνεται από 46 γίνεται 23 πριν από τη γονιμοποίηση, δηλαδή στο μισό. Αυτό επιτυγχάνεται με δύο διαδοχικές διαιρέσεις του κυττάρου, που αποκαλούνται "μείωση".
 
Οι σάλπιγγες
 
Κάθε σάλπιγγα έχει μήκος περίπου δέκα εκατοστά.
Το εσωτερικό της άνοιγμα βρίσκεται μέσα στη μήτρα και το εξωτερικό στην πυελική κοιλότητα, δίπλα στην ωοθήκη. Διευρύνεται προς την πλευρά της ωοθήκης και σχηματίζει τον κώδωνα, που μοιάζει με δαντελωτό χωνί, με κροσσούς ολόγυρά του. Η διαδρομή της σάλπιγγας ποικίλλει από γυναίκα σε γυναίκα. Περιβάλλει την ωοθήκη και συνεχίζει προς τα μέσα, όπου κατευθύνεται στο τοίχωμα της μήτρας, για να καταλήξει σε μια οπή, που την ενώνει με τη μητρική κοιλότητα. Ορισμένα από τα κύτταρα που καλύπτουν από μέσα τον αγωγό της σάλπιγγας, είναι εφοδιασμένα με κροσσούς, που με τις κινήσεις τους ωθούν το ωάριο από τις ωοθήκες στις σάλπιγγες. Το τοίχωμα της σάλπιγγας, που αποτελείται από συνδετικό ιστό και μυϊκές ίνες, έχει πάχος 1,5 χιλιοστό περίπου, ενώ η διάμετρος του αγωγού είναι ένα χιλιοστό.
 
Η Συμμετοχή του άνδρα στη γονιμοποίηση

Η συμμετοχή του άνδρα
 
Η μεταφορά, η ωρίμανση και η διατήρηση των σπερματοζωαρίων είναι οι πιο σημαντικές λειτουργίες του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα. Τα σπερματοζωάρια που παράγονται περνούν από τα σπερματικά σωληνάριο του κάθε όρχεως, σε ένα σύστημα με το οποίο συνδέονται και αποτελείται από δύο περιελιγμένα σωληνάρια. Είναι η επιδιδυμίδα, όπου αποθηκεύονται τα σπερματοζωάρια και ωριμάζουν. Όταν φεύγουν από τους όρχεις δεν είναι έτοιμα να γονιμοποιήσουν το ωάριο. Χρειάζεται να υποστούν κάποιες αλλαγές που όταν ολοκληρωθούν, τα σπερματοζωάρια μπαίνουν σε ένα μακρύ σωλήνα, τον σπερματικό πόρο του όρχεως - ένα μυώδες σωληνάριο στον κάθε όρχι - που τα εξακοντίζει στον σπερματικό πόρο.
 
Η δομή του σπέρματος
 
Το σπερματοζωάριο δεν διακρίνεται με γυμνό μάτι. Μοιάζει με γυρίνο βατράχου, έχει κεφάλι, λαιμό και ουρά και το μήκος του είναι περίπου 0,05 χιλ. Το κεφάλι του αποτελείται από έναν πυρήνα με DΝΑ. Κάθε σπερματοζωάριο έχει τη δική του γενετική ταυτότητα. Το κεφάλι προστατεύεται από ένα μεγαλούτσικο "καπέλο", το ακρόσωμο, που περιέχει ένζυμα. Αυτά κατά τη γονιμοποίηση βοηθούν το σπερματοζωάριο να διαπεράσει τη μεμβράνη του ωαρίου. Το "καπέλο" αποβάλλεται με τη διείσδυση, πιθανότατα από κάποιες ουσίες που παράγει το ωάριο. Το σπερματοζωάριο αντιπροσωπεύει τη γενετική συμμετοχή του πατέρα στη δημιουργία του εμβρύου. Ο πυρήνας του περιέχει 23 χρωμοσώματα. Όταν το σπερματοζωάριο συνενώνεται με το ωάριο, το κύτταρο που σχηματίζεται αποτελείται από 46 χρωμοσώματα, 23 από τον πατέρα και 23 από τη μητέρα. Ένας κοντός λαιμός ενώνει το κεφάλι με την ουρά και χάρη στις κινήσεις της το σπερματοζωάριο ταξιδεύει με μεγάλη ταχύτητα, για να συναντήσει το ωάριο στη σάλπιγγα. Η ανάπτυξη του ολοκληρώνεται μέσα σε 64 ημέρες και χρειάζεται θερμοκρασία 1,5 με 2,59° C μικρότερη από εκείνη της κοιλιακής κοιλότητας. Και η παραμικρή άνοδος της θερμοκρασίας στους όρχεις έχει ως αποτέλεσμα την παροδική μείωση της παραγωγής των σπερματοζωαρίων.
 
Γονιμοποίηση
 
Η γονιμοποίηση, δηλαδή η φυσιολογική εναπόθεση του σπέρματος στον κόλπο της γυναίκας, σχετίζεται με τρία αντανακλαστικά: τη στύση, την ακούσια εκσπερμάτωση και την εκσπερμάτωση. Όλα τα αντανακλαστικά και οι μηχανισμοί τους είναι αλληλένδετοι, αλλά δεν ελέγχονται καθόλου από τον εγκέφαλο. Υπεύθυνος είναι ο νωτιαίος μυελός. Το πέος, για να διεισδύσει στον κόλπο, πρέπει να βρίσκεται σε στύση. Και αυτή εξαρτάται από τη διαστολή των αρτηριών που τροφοδοτούν το πέος με αίμα. Όταν οι αρτηρίες πλημμυρίσουν με αίμα, συμπιέζουν τις φλέβες για να μην το απομακρύνουν οπό το πέος. Το ανδρικό όργανο διογκώνεται με όλο και περισσότερο αίμα, που δεν μπορεί να διαφύγει και έτσι γίνεται άκαμπτο, είναι δηλαδή σε στύση. Κατά την κορύφωση της σεξουαλικής διέγερσης του άνδρα, τα σπερματοζωάρια και το σπερματικό υγρό από τις σπερματοδόχους κύστεις ωθούνται με δύναμη στην ουρήθρα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ακούσια εκσπερμάτωση και εξαρτάται από τα σπλαγχνικά νεύρα. Η εκσπερμάτωση είναι η εκτόξευση των σπερματοζωαρίων και του σπερματικού υγρού έξω από την ουρήθρα και προκαλείται όπως και η ακούσια εκσπερμάτωση, από τις διαδοχικές συσπάσεις της ουρήθρας και του προστάτη - του αδένα που περιβάλλει την ουρήθρα. Ο προστάτης παράγει ένα υγρό, που βοηθάει την κίνηση των σπερματοζωαρίων και αναμειγνύεται μαζί τους κατά την εκσπερμάτωση. Ένας κυκλικός μυς γύρω από την έξοδο της ουρήθρας - ο σφιγκτήρας της ουρήθρας - την φράζει, ώστε να είναι αδύνατη η εκροή ούρων. Ο όγκος του σπερματικού υγρού κυμαίνεται από 1 έως 5 κυβικά εκατοστόμετρα (το μισό περίπου ενός μικρού κουταλιού), που το 10% αποτελείται από σπερματοζωάρια και το 90% από σπερματικό πλάσμα. Οι περισσότεροι άνδρες, όταν είναι νέοι, μπορούν να εκσπερματώνουν αρκετές φορές την ημέρα, ενώ οι ώριμοι δυο με τρεις φορές. Στους ηλικιωμένους ο όγκος του σπέρματος μειώνεται σημαντικά.
 
Tο "ταξίδι" του σπέρματος
 
Τα σπερματοζωάρια επιβιώνουν στο αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας μία ή δύο ημέρες, ενώ το ώριμο ωάριο μόνο 12 με 24 ώρες.
Κατά τη συνουσία, τα σπερματοζωάρια εκτοξεύονται στον κόλπο της γυναίκας. Για τη διαδρομή από τον κόλπο στη σάλπιγγα - μια απόσταση 15 με 18 εκατοστά - απαιτούνται αρκετές ώρες. Στο "ταξίδι" τους μέσα στο αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας τα σπερματοζωάρια σχεδόν αποδεκατίζονται. Πεντακόσια εκατομμύρια περιέχονται στο σπέρμα κατά την εκσπερμάτωση και οι πρώτες απώλειες γίνονται στον τράχηλο της μήτρας. Ο τράχηλος είναι επιστρωμένος με βλεννογόνο πλούσια σε αδένες, που εκκρίνουν μια αδιαπέραστη παχύρρευστη ουσία και γίνεται ο "τάφος" για πολλά σπερματοζωάρια. Τα λευκά αιμοσφαίρια στο σώμα της γυναίκας, ιδιαίτερα αν έχει κάποια μόλυνση, συμβάλλουν επίσης στο έργο του αποδεκατισμού. Οι απώλειες συνεχίζονται, όταν τα σπερματοζωάρια φθάσουν έξω από τις σάλπιγγες. Μόνο δυο χιλιάδες καταφέρνουν να μπουν μέσα και μόνον εκατό ή διακόσια προχωρούν περισσότερο. 
 
Στο "ταξίδι" τους τα σπερματοζωάρια υφίστανται μεταβολές από τις διάφορες ουσίες, που βρίσκονται στον τράχηλο της μήτρας και τις σάλπιγγες. Αυτά που κατορθώνουν να πολιορκήσουν το ωάριο, είναι τα πιο κατάλληλα για τη γονιμοποίηση. Το ωάριο δεν προσελκύει με κάποια χημική ουσία τα σπερματοζωάρια. Η επαφή μεταξύ τους οφείλεται σε τυχαία κίνηση. Τα σπερματοζωάρια προσπαθούν τότε να διαπεράσουν με το κεφάλι τη μεμβράνη του ωαρίου. Το "καπέλο" τους απελευθερώνει ένζυμα, που διευκολύνουν τη διείσδυση. Ένα τελικά θα καταφέρει να εισχωρήσει μέσα στο ωάριο, που η χημική σύνθεση του αλλάζει αμέσως μετά τη γονιμοποίηση και αποκλείει την είσοδο στα υπόλοιπα σπερματοζωάρια. Αυτά συνεχίζουν να κολυμπούν γύρω από το ωάριο. Αν δεν υπάρχει ωάριο, κινούνται πάνω κάτω στις σάλπιγγες. Τα σπερματοζωάρια επιβιώνουν στο αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας μία ή δύο ημέρες, ενώ το ώριμο ωάριο μόνο 12 με 24 ώρες. Επομένως, η γονιμοποίηση είναι δυνατή μόνον αν η συνουσία γίνει μία δύο ημέρες πριν από την ωορρηξία ή αμέσως μετά.